Een Bloedtest voor Fibromyalgie Komt Dichterbij
Een van de hardnekkigste frustraties bij fibromyalgie is dat er geen test bestaat. De diagnose rust op symptomen, lichamelijk onderzoek en het uitsluiten van andere aandoeningen. In september 2026 publiceerden onderzoekers proof-of-conceptwerk over een andere aanpak: een moleculair profiel uit het bloed, opgebouwd uit infraroodspectroscopie gecombineerd met metabolomics.
De studie is verkennend en het is nog geen diagnostische test die u kunt aanvragen. Maar ze toont aan dat de analytische route technisch haalbaar is.
De Twee Technieken
De onderzoekers combineerden twee methoden die het bloed op verschillende manieren lezen:
- Fourier-transform infrarood (FTIR) spectroscopie schijnt infrarood licht door een monster. Verschillende moleculen absorberen verschillende golflengten, wat een spectrale "vingerafdruk" oplevert van de algehele chemische samenstelling.
- Massaspectrometrie (MS) metabolomics scheidt en identificeert individuele kleine moleculen, wat een nauwkeurige inventaris van metabolieten geeft.
Bloed werd afgenomen met volumetrische absorberende microsampling (VAMS) op Mitra-tips — een techniek die slechts een klein volume gedroogd bloed nodig heeft, wat eenvoudiger te verzamelen is dan een volledige venapunctie. Het team testte meerdere extractiemiddelen en vond dat methanol en een mengsel van methanol/1-butanol de breedste metabolietendekking gaven.
De Onderzoeksgroep
De studie vergeleek 40 mensen met fibromyalgie, 20 met reumatoïde artritis en 10 gezonde controles. Het opnemen van een reumatoïde artritis-groep is belangrijk: de klinisch lastige vraag is zelden "is er iets mis?", maar "is dit fibromyalgie of een inflammatoire artritis?"
De Resultaten
Met behulp van partiële kleinste-kwadraten discriminantanalyse met covariaatcorrectie onderscheidde het model fibromyalgie van reumatoïde artritis met een intern kruisgevalideerde AUC van 0,84 (sensitiviteit 0,84, specificiteit 0,78, gebalanceerde nauwkeurigheid 0,81).
Een AUC van 0,84 is een redelijk signaal voor een verkennende studie, en het ligt niet in de buurt van een klinisch inzetbare test. Wat het resultaat interessanter maakt dan een enkel getal, is dat de twee technieken met elkaar overeenkwamen. Regressiemodellen toonden sterke correlaties (R² ≥ 0,70) tussen specifieke FTIR-spectrale kenmerken en de massaspectrometrie-intensiteiten van dezelfde moleculen.
Welke Moleculen Opvielen
De metabolomics-analyse markeerde verschillende kandidaat-markers, waaronder oligopeptiden, inosinemonofosfaat en signaallipiden. Deze wijzen op processen rond oxidatieve stress en inflammatoire signalering. Individuele moleculen die met beide methoden correleerden, waren onder meer inosinemonofosfaat, N-acylethanolamines (NAE), monoacylglycerolen (MAG), fructosylfenylalanine, fructosylisoleucine, de dipeptide Ser-Phe en 3,4,5-trihydroxypentanoylcarnitine.
Wat Dit Wel en Niet Betekent
Deze studie toont haalbaarheid aan, geen product. Verschillende beperkingen zijn van belang:
- De steekproef is klein. Zeventig deelnemers in totaal, verdeeld over drie groepen. Kleine cohorten geven optimistische prestatieschattingen.
- Fibromyalgie versus reumatoïde artritis is één vergelijking. Het onderscheiden van fibromyalgie van gezonde controles, of van ME/CVS, dunnevezelneuropathie of lupus, is hier niet getest.
- De validatie was intern. Kruisvalidatie binnen dezelfde dataset is niet hetzelfde als testen op een nieuwe, onafhankelijke groep patiënten.
- De markers zijn hypothesen, geen bevestigde biomarkers. Ze sluiten aan bij bestaande theorieën over oxidatieve stress en ontsteking, wat bemoedigend is, maar ze moeten worden gerepliceerd.
De auteurs beschrijven het werk als een basis voor grotere onafhankelijke validatiestudies en een mogelijk toekomstige FTIR-gebaseerde screeningstest.
Let op: Er is geen bloedtest voor fibromyalgie klinisch beschikbaar. Dit was een verkennende proof-of-conceptstudie met 70 deelnemers, en de prestatieschattingen komen uit interne kruisvalidatie. De diagnose volgt nog steeds klinische criteria. Zoek geen niet-gevalideerde commerciële "fibromyalgietests".
