TENS + Fysiotherapie: Eerste 'Real-World' Studie
Een baanbrekende studie gepubliceerd in JAMA Network Open (27 maart 2026) bevestigt dat het combineren van transcutane elektrische zenuwstimulatie (TENS) met ambulante fysiotherapie bij fibromyalgie pijn tijdens beweging en vermoeidheid significant vermindert. Nieuwe follow-updata na 180 dagen, gepubliceerd in augustus 2026, laten zien dat het effect standhoudt en niet wegzakt na de eerste weken.
De FM-TIPS Studie
De FM-TIPS-studie (Fibromyalgia TENS in Physical Therapy) werd geleid door Kathleen Sluka, PT, Ph.D. van de University of Iowa Health Care en is opvallend als de eerste 'real-world'-studie van TENS bij fibromyalgie. In tegenstelling tot gecontroleerde laboratoriumomstandigheden liep dit onderzoek in 28 poliklinieken binnen zes gezondheidssystemen in het Midwesten van de VS, met 384 deelnemers van uiteenlopende achtergronden — ongeveer de helft uit landelijke gebieden.
Deelnemers werden at random ingedeeld in twee groepen: fysiotherapie alleen, of fysiotherapie gecombineerd met een TENS-apparaat. De TENS-groep gebruikte het apparaat twee uur per dag, met elektroden op de boven- en onderrug die signalen met gemengde frequenties afgaven. De planning was flexibel om in het dagelijks leven te passen.
Wat de Resultaten op Dag 60 Laten Zien
Op dag 60 (het primaire eindpunt) liet de combinatiegroep een significante vermindering van bewegingsgerelateerde pijn zien — het specifieke type pijn dat dagelijkse activiteiten, bewegen en zelfs lopen zo moeilijk maakt. Ook rustpijn en vermoeidheid namen substantieel af.
- 72% meldde een betekenisvolle verbetering (Patient Global Impression of Change), tegenover 51% bij fysiotherapie alleen
- 41% behaalde een klinisch relevante pijnvermindering van 30% of meer, tegenover 13% bij fysiotherapie alleen (P<,001)
- Er werden geen ernstige bijwerkingen gemeld
Cruciaal is dat de behandeling vergelijkbare voordelen bood als FDA-goedgekeurde fibromyalgiemedicijnen, zonder de systemische bijwerkingen die die medicijnen met zich meebrengen.
Wat de Follow-Up na 180 Dagen Toevoegt
Langetermijnresultaten, gemeld door Healio op 28 augustus 2026, tonen aan dat het effect geen kortstondig verschijnsel is:
- 81% van de TENS-gebruikers vond het apparaat na 6 maanden nog steeds nuttig
- 55% gebruikte het nog dagelijks
- De voordelen vertoonden een dosisafhankelijk patroon: consistenter dagelijks gebruik correleerde met meer verlichting
- Er werd geen tolerantie of afhankelijkheid waargenomen over tijd
Waarom Dit Belangrijk Is
Dr. Sluka stelde: "Het is een van de weinige behandelingen die specifiek gericht is op bewegingsgerelateerde pijn en vermoeidheid, wat de grootste barrières vormen voor deelname aan dagelijkse activiteiten." Voor fibromyalgiepatiënten is de mogelijkheid om met minder pijn te bewegen vaak het verschil tussen isolement en actieve deelname aan het leven.
TENS-apparaten zijn breed verkrijgbaar en relatief betaalbaar, waardoor dit een potentieel toegankelijke optie is voor patiënten die farmacologische behandelingen niet verdragen of er geen toegang toe hebben.
Let op: TENS is in de meeste landen een niet-receptplichtig apparaat. Bespreek het altijd met uw fysiotherapeut of reumatoloog voordat u begint, vooral als u een pacemaker of geïmplanteerd apparaat heeft.
