Wat is Fibromyalgie?
Fibromyalgie is een chronisch syndroom gekenmerkt door wijdverspreide musculoskeletale pijn die optreedt zonder detecteerbare weefselschade of ontsteking die de ernst ervan voldoende verklaart.
Het staat gerangschikt als de derde meest voorkomende musculoskeletale aandoening wereldwijd, en treft naar schatting 2–3% van de wereldbevolking. De pijn is diffuus — vaak beschreven als diepe pijn, brandend of knagend, en verplaatst zich over spieren, pezen en ligamenten.
Kernsymptomen
- Wijdverspreide pijn — houdt ten minste 3 maanden aan en treft meerdere lichaamsregio's
- Vermoeidheid — niet verholpen door rust, vaak overweldigend
- Slaapstoornissen — niet-verfrissende slaap, verstoorde slaaparchitectuur
- Cognitieve problemen — geheugenproblemen, verminderde concentratie, "fibro fog" (hersenmist)
- Sensorische gevoeligheid — hyperalgesie (verhoogde pijngevoeligheid) en allodynie (pijn bij normaal niet-pijnlijke prikkels)
Een echte aandoening, niet "tussen de oren"
De ICD-11 classificeert fibromyalgie als "chronische primaire wijdverspreide pijn" (MG30.01). De IASP introduceerde in 2017 nociplastische pijn specifiek voor aandoeningen zoals fibromyalgie — pijn voortvloeiend uit veranderde nociceptie in het centrale zenuwstelsel, zonder duidelijke weefselschade.
Onderzoek met hersenscans laat consequent hyperactiviteit zien in de anterior insula en de cortex cingularis anterior — de hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor het verwerken van pijnsignalen. Dit is geen verbeelding. Dit is neurowetenschap.
Wie wordt getroffen?
Fibromyalgie treft vrouwen ongeveer 3–4 keer vaker dan mannen. Het ontstaat meestal tussen de 30 en 35 jaar en de prevalentie bereikt een piek rond de 50 tot 60 jaar. Het kan echter op elke leeftijd voorkomen, inclusief de adolescentie.
Belangrijk is dat mannen systematisch ondergediagnosticeerd worden. Onder de oude criteria uit 1990 (tender points) was de verhouding vrouw-man 13,7:1. Onder de herziene criteria van 2010 daalde dit naar 4,8:1 — wat suggereert dat veel mannen werden gemist omdat hun symptoompresentatie verschilde.
De economische last
Een Deense cohortstudie onder 9.712 patiënten onthulde een enorme impact:
- Slechts 25,5% was werkzaam op het moment van de diagnose (tegenover 64,8% van de algemene bevolking)
- Het inkomen daalde al gedurende meer dan 5 jaar voorafgaand aan de diagnose
- 50% ontving een arbeidsongeschiktheidspensioen binnen 10 jaar na de diagnose
- €27.193 gemiddelde jaarlijkse maatschappelijke kosten per patiënt (77% indirecte kosten)
Uw pijn is echt. De wetenschap vordert. En u staat niet alleen in dit traject.